Από ξένο τόπο

Τις τελευταίες εβδομάδες στο λιμάνι του Πειραιά έχει γεννηθεί ένας καινούργιος κόσμος. Ένα κόσμος ανθρωπιάς και αλληλεγγύης. Η τραγωδία των προσφύγων έχει φέρει ανθρώπους από κάθε γωνιά της γης στους χώρους που φιλοξενούνται πρόσφυγες με μοναδικό σκοπό να βοηθήσουν όπως μπορούν. Η προσφορά σε τρόφιμα και ρούχα από ανθρώπους κάθε κοινωνικής τάξης και ηλικίας έχει ξεπεράσει κάθε προσδοκία. Οι πρώτες εικόνες που αντικρίζει κανείς όταν έρχεται για πρώτη φορά είναι πρωτόγνωρες. Πρόσφυγες στοιβαγμένοι στους κλειστούς χώρους του λιμανιού και σε σκηνές και εθελοντές να τρέχουν ασταμάτητα. Τα πρώτα συναισθήματα είναι αντιφατικά. Θλίψη για τον Γολγοθά αυτών των ανθρώπων αλλά και χαρά και αισιοδοξία γιατί κανείς δεν είναι μόνος του. Οτιδήποτε κι αν χρειαστεί κάποιος πρόσφυγας οι εθελοντές θα κάνουν ό,τι είναι ανθρωπίνως δυνατό για να βοηθήσουν. Μαζί μ’ αυτά τα αντιφατικά συναισθήματα γεννιούνται και τα πρώτα ερωτήματα. Πώς μπορεί να χωρέσει ολόκληρη η ζωή ενός ανθρώπου σε μια βαλίτσα; Πώς χωράει τόσος πόνος μέσα σε λίγα τετραγωνικά μέτρα; Πού βρίσκουν τη δύναμη να χαμογελάνε;

Ο χρόνος συμπυκνώνεται. Όσα δεν έχει ζήσει κανείς μια ζωή τα ζει εδώ σε λίγες ώρες. Μέσα σε μερικές μέρες γνώρισα καταπληκτικούς ανθρώπους που αν δεν τους είχα γνωρίσει από κοντά δεν θα πίστευα ότι υπάρχουν. Που μου φέρθηκαν με απέραντη καλοσύνη, σαν αδελφικοί φίλοι, αν και είχαμε γνωριστεί λίγες ώρες πριν. Που για αυτούς η αλληλεγγύη σε κάθε άνθρωπο που έχει ανάγκη είναι αυτονόητη. Και έρχεται κάποια στιγμή που τα δικά σου προβλήματα σού φαίνονται μικρά. Γυρίζεις στο σπίτι και αγωνιάς. Για το αν θα βρεθεί σκηνή για τον πρόσφυγα που η μητέρα του είναι άρρωστη. Για το αν θα βρεθεί καρότσι για την οικογένεια με το μωρό. Οι ανάγκες δεν σταματούν ποτέ, όπως δεν σταματάει ποτέ και ο αγώνας για την κάλυψή τους. Όμως ένα χαμόγελο και μια αγκαλιά από ένα παιδί σε κάνουν να ξεχνάς την κούραση. Και στο τέλος της μέρας αυτά που έχεις πάρει είναι περισσότερα απ’ αυτά που έχεις δώσει. Η ευγνωμοσύνη που βλέπεις στα μάτια ανθρώπων που έχεις βοηθήσει έστω και λίγο είναι κάτι που δεν ξεπληρώνεται με τίποτα. Η αγάπη που έχεις πάρει είναι τόση που στην ερώτηση αν θα είσαι και την επόμενη μέρα εκεί η απάντηση είναι αυτονόητη.

Σε κάποια απ’ τις δραστηριότητες για τα παιδιά τα προσφυγόπουλα έχουν μαζευτεί γύρω από κάποιον που παίζει με το ακορντεόν έναν μικρασιάτικο σκοπό: “Από ξένο τόπο κι από αλαργινό ήρθε ένα κορίτσι, φως μου, δώδεκα χρονώ”. Από ξένο τόπο φαίνεται να είναι και όλοι αυτοί οι μισάνθρωποι που εκτοξεύουν λάσπη και χολή εναντίον κατατρεγμένων ανθρώπων γιατί ξαφνικά ξέχασαν τι σημαίνει προσφυγιά. Που χαίρονται όταν πνίγονται παιδιά. Που μέσα στην ανοησία τους νομίζουν ότι οι πρόσφυγες ευθύνονται για τα προβλήματά τους. Από ξένο τόπο, στον οποίο απουσιάζει κάθε ανθρώπινη αξία, μοιάζουν να είναι κι αυτοί που αποφασίζουν για τις τύχες όλων μας. Αντιμετωπίζουν με σαδιστική αναλγησία την προσφυγική τραγωδία αρνούμενοι να κάνουν έστω και τα στοιχειώδη για να ανακουφίσουν τον πόνο αυτών των ανθρώπων, τον πόνο που οι ίδιοι προκάλεσαν προκειμένου να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντά τους.

Μνήμη Θόδωρου Αγγελόπουλου

Σήμερα συμπληρώνονται τέσσερα χρόνια απ’ τον αιφνίδιο θάνατο του κορυφαίου κινηματογραφιστή Θόδωρου Αγγελόπουλου. Συνδυάζοντας το αστείρευτο ταλέντο του με μια σπάνια ευαισθησία και την ευφυΐα του με μια ευρύτατη μόρφωση, πρόσφερε στον παγκόσμιο κινηματογράφο μια σειρά από αριστουργήματα αλλάζοντάς τον για πάντα. Στις Μέρες του ’36, που γυρίστηκαν το 1972, για να στηλιτεύσει τη δικτατορία των συνταγματαρχών γύρισε πίσω σε μια προηγούμενη δικτατορία, αυτή του Μεταξά, για να αφηγηθεί μια σειρά γεγονότων που ξεκινούν απ’ τη δολοφονία ενός συνδικαλιστή. Στον Θίασο οι ήρωες της αρχαίας τραγωδίας γίνονται πρωταγωνιστές της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Απ’ τον πόλεμο του ’40 στη Μικρασιατική καταστροφή κι από εκεί στα πέτρινα μετεμφυλιακά χρόνια οι πρωταγωνιστές του Θιάσου περιοδεύουν στην Ελλάδα αφηγούμενοι αλλά και ζώντας τη σύγχρονη τραγωδία. Στην ταινία Οι κυνηγοί μια παρέα μεγαλοαστών που έχει πάει για κυνήγι πολλά χρόνια μετά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου, ανακαλύπτει το πτώμα ενός αντάρτη του Δημοκρατικού Στρατού και κυριεύεται από πανικό. Το πτώμα του αντάρτη συμβολίζει το φάντασμα της επανάστασης που τρομοκρατεί την αστική τάξη δεκαετίες μετά την ήττα. Στον Μεγαλέξαντρο ο Θόδωρος Αγγελόπουλος κάνει κριτική στον σοσιαλισμό, όπως αυτός εφαρμόστηκε σε μια σειρά από χώρες, χρησιμοποιώντας μια προσωπικότητα της αρχαιότητας, όχι όμως στην ιστορική αλλά στη μυθική της διάσταση. Στο Βλέμμα του Οδυσσέα ένας σύγχρονος Οδυσσέας περιπλανιέται στα ταραγμένα Βαλκάνια απ’ τις αρχές του εικοστού αιώνα ως τις μέρες μας. Σε άλλες ταινίες του όπως το Ταξίδι στα Κύθηρα και το Λιβάδι που δακρύζει επικεντρώνεται σε αυτό που ο ίδιος ονόμαζε μικρή ιστορία, στην ιστορία δηλαδή των ηρώων του, με φόντο τη μεγάλη ιστορία, δηλαδή τα ιστορικά γεγονότα. Στην ταινία Μια αιωνιότητα και μια μέρα καταπιάνεται με θέματα όπως η αγωνία του θανάτου ενώ ταινίες όπως η Αναπαράσταση, που ήταν και η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, και Τοπίο στην ομίχλη είχαν σαν αφορμή πραγματικά γεγονότα τα οποία πληροφορήθηκε απ’ τις εφημερίδες και τα διαπραγματεύτηκε σκηνοθετικά μέσα απ’ τη δική του ιδιαίτερη ματιά.

Ανεξάρτητα όμως απ’ τη θεματολογία κάθε ταινία του θέτει ερωτήματα, προβληματίζει, προκαλεί συναισθήματα. Στο επίκεντρο κάθε ταινίας του βρίσκεται ο άνθρωπος. Απ’ την Εκπομπή μέχρι τη Σκόνη του χρόνου ο άνθρωπος αναμετράται με τα πάθη του, τη μοίρα του, την ιστορία και τον θάνατο, περιπλανώμενος στον τόπο και στον χρόνο. Όσα αποτελούν το σύμπαν των ταινιών του, απ’ το πιο μικρό μέχρι το πιο μεγάλο, είναι δοσμένα με απλό και ταυτόχρονα αριστουργηματικό τρόπο. Αυτή η ιδιαίτερη ματιά του που αναφέρθηκε και παραπάνω, το βλέμμα του ποιητή όπως έγραφε και ο Βασίλης Ραφαηλίδης σε ένα βιβλίο του για τον Αγγελόπουλο, ξεχώρισε απ’ την αρχή και άφησε το στίγμα της στην ιστορία του κινηματογράφου. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος παρά το ότι κέρδισε από πολύ νωρίς την αναγνώριση δεν πρόδωσε ποτέ το όραμά του. Παρέμεινε ένας ακούραστος εργάτης της τέχνης του. Ακόμα και ο θάνατός του, κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της τελευταίας του ταινίας, ήταν σε πλήρη συμφωνία με τη ζωή του. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος πέθανε όπως έζησε: Υπηρετώντας τον κινηματογράφο. Το πλούσιο έργο του θα εμπνέει για πάντα τις νέες γενιές κινηματογραφιστών.

Τουλάχιστον είμαι ακόμα ζωντανός

Το παρακάτω κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα
http://imerologioanergou.gr πριν από τρία χρόνια.

Κάθε φορά που χτυπάει το τηλέφωνο το σηκώνω με την ελπίδα ότι θα είναι για δουλειά. Μετά από λίγο προσγειώνομαι στην πραγματικότητα: συνήθως είναι από το τμήμα πωλήσεων κάποιας τηλεφωνικής εταιρείας.

Κάθε φορά που με ρωτάνε αν βρήκα δουλειά, η ίδια αμηχανία. Προτιμώ να μη σκέφτομαι την κατάστασή μου γιατί απελπίζομαι. Φοβάμαι το αύριο. Απασχολώ το μυαλό μου με ζητήματα της καθημερινότητας και πέφτω για ύπνο πολύ κουρασμένος, ώστε να κοιμηθώ αμέσως. Μόνο καμιά φορά, όταν η αϋπνία επιμένει και σηκώνομαι για τσιγάρο, έρχεται στο μυαλο μου αυτό που φοβάμαι. Σε συνεντεύξεις για δουλειά ρωτούν καμιά φορά τον υποψήφιο πώς φαντάζεται τον εαυτό του σε πέντε χρόνια. Εγώ τον φαντάζομαι πιο φτωχό και πιο μόνο.

Τουλάχιστον είμαι ακόμα ζωντανός. Άνθρωποι της ηλικίας μου φεύγουν προδομένοι απ΄ την καρδιά τους, στον αγώνα για το μεροκάματο ή για μια θέση εργασίας.

Κάποιοι μιλούν για τους νέους που κάθονται όλη μέρα στις καφετέριες και αναρωτιέμαι σε ποια χώρα ζουν. Γιατί εγώ τους νέους τους βλέπω στην ουρά του Ο.Α.Ε.Δ., άλλοτε να μοιράζουν φυλλάδια για δύο ευρώ την ώρα, να πέφτουν θύματα απατεώνων που εκμεταλλεύονται την ανάγκη τους για δουλειά, να μεταναστεύουν μαζικά. Κάποιοι άλλοι λένε ότι όποιος θέλει να δουλέψει βρίσκει δουλειά. Επιτέλους, κλείστε την τηλεόραση και μιλήστε με τα παιδιά σας.

Μας φτάσαν στο σημείο μετά από χρόνια σπουδών να μην μπορούμε να ελπίσουμε ούτε σε μια θέση πωλητή, να ντρεπόμαστε να μιλήσουμε για τη ζωή μας, να φοβόμαστε να κάνουμε όνειρα. Μας σκοτώνουν σιγά σιγά. Αύριο θα έρθει η σειρά σας και δεν θα υπάρχει κανείς να σας ακούσει.

Μια χώρα που σκοτώνει τα παιδιά της είναι καταδικασμένη να αφανιστεί. Κάθε νέος άνθρωπος που βυθίζεται στην απελπισία και είτε φεύγει απ΄ τη ζωή είτε φυτοζωεί περιμένοντας τον θάνατο, είναι ένα κομμάτι της χώρας που πεθαίνει, μια ψηφίδα απ΄ το μέλλον που χάνεται για πάντα, η αυγή μιας καινούργιας μέρας που δεν θα ΄ρθει ποτέ. Κι αυτό δεν έχει δικαίωμα κανείς να το ξεχνά.

Εχθρός των φτωχών

Το παρακάτω άρθρο γράφτηκε την Πρωτοχρονιά του 2013. Ωστόσο από τότε ελάχιστα πράγματα έχουν αλλάξει.

Οι γιορτές είναι εχθρός των φτωχών. Παρά τις πολυδιαφημισμένες φιλανθρωπικές δραστηριότητες των γιορτινών ημερών, οι φτωχοί ζουν και πεθαίνουν στη σκιά της εορταστικής ατμόσφαιρας. Στην ειδησεογραφία κυριαρχούν η λαμψη των ρεβεγιόν, οι εορταστικές εκδηλώσεις και τα χριστουγεννιάτικα δέντρα. Στα ψιλά των εφημερίδων διαβάζουμε για την κόλαση που ζουν οι εργάτες που παράγουν τα χριστουγεννιάτικα στολίδια σε κάποιες μακρινές χώρες και για ανθρώπους που πέθαναν απ’ το κρύο. Η παραμονή πρωτοχρονιάς με βρήκε στο σπίτι μου. Φέτος δεν ήρθαν παιδιά για τα κάλαντα. Ίσως ο φόβος τα κράτησε κλεισμένα στα σπίτια τους. Ίσως δεν ήθελαν να θυμούνται πως είναι παραμονή πρωτοχρονιάς. Η μέρα κύλησε κανονικά, σαν μια οποιαδήποτε μέρα του χρόνου, χωρίς να συμβεί κάτι αξιοσημείωτο. Λίγα λεπτά πριν τις δώδεκα βγήκα στο μπαλκόνι για να υποδεχτώ τον καινούριο χρόνο. Οι σειρήνες των πλοίων και τα πυροτεχνήματα σήμαναν τον ερχομό του. Ξαναμπήκα στο σπίτι και αφού αντάλλαξα ευχές απ’ το τηλέφωνο σε λίγες ώρες πήγα για ύπνο. Το πρώτο πρωινό του 2013 με βρήκε να κάνω τον απολογισμό του προηγούμενου χρόνου. Τα καλά που είχα να θυμηθώ δεν ήταν πολλά και έτσι σταμάτησα γρήγορα. Δυο συναισθήματα κυριαρχούν μέσα μου. Ο φόβος και η ελπίδα. Ο φόβος για τα χειρότερα που έρχονται και η ελπίδα ότι ο φόβος μας θα γίνει δικός τους. Ότι φέτος θα πάρουμε πίσω όλα όσα μας έκλεψαν.

Το απόγευμα βγήκα μια βόλτα. Οι δρόμοι στολισμένοι, τα καταστήματα εστίασης γεμάτα κόσμο. Ένα υπαίθριο παζάρι και το σπίτι του Άι Βασίλη συμπληρώνουν το όλο κλίμα. Περπατάω αργά κοιτώντας γύρω μου. Είναι η πρώτη μέρα του χρόνου και θέλω να έχω στο μυαλό μου εικόνες απ’ αυτήν. Αμφιβάλλω ομως αν αυτές οι εικόνες απηχούν την πραγματικότητα, η οποία δυστυχώς είναι πολύ πιο σκληρή. Αυτά που βλέπω δεν είναι παρά η εορταστική βιτρίνα της πραγματικής ζωής. Την ίδια ώρα, λίγα χιλιόμετρα μακριά, ένα παιδί βασανίζεται σε κάποιο κέντρο κράτησης μεταναστών. Ακόμη πιο κοντά κάποια άλλα παιδιά ζουν χωρίς ρεύμα και χωρίς θέρμανση. Ξεχασμένα απ’ τον Άι Βασίλη και το πνεύμα των ημερών, οι ευχές ηχούν στα αυτιά τους σαν κατάρες. Για πολλούς ανθρώπους το 2013 είναι η συνέχεια του εφιάλτη που ζουν τα τελευταία χρόνια. Τα εκατομμύρια των ανέργων, των ανθρώπων που ζουν κάτω απ’ τα όρια της φτώχειας, των απόμαχων της δουλειάς που η σύνταξή τους μετά βίας φτάνει για το νοίκι, οι χιλιάδες των αστέγων, των ανθρώπων που τρέφονται απ’ τα συσσίτια, των ασθενών που δίνουν αγώνα για τη ζωή τους χωρίς φάρμακα, στοιχειώνουν τις πρωτοχρονιάτικες φιέστες. Όλοι εμείς που βλέπουμε τα όνειρά μας να συντρίβονται, ας γίνουμε οι πρωταγωνιστές του καινούριου χρόνου. Ας γίνουμε το μέλλον. Οι δρόμοι μας περιμένουν. Ας κάνουμε το 2013 τον κόσμο δικό μας.

Καζαμίας 2016

Ιανουάριος

Η κυβέρνηση φορολογεί το φλουρί της βασιλόπιτας. Ο υπουργός οικονομίας ενθουσιασμένος δηλώνει ότι τα κρατικά ταμεία θα γεμίσουν χρήματα. Ο φόρος θα εισπράττεται μέσω των λογαριασμών της Δ.Ε.Η. Παράλληλα η τιμή του ρεύματος αυξάνεται κατά 150%. Σύμφωνα με την κυβέρνηση αυτό γίνεται για να αποκτήσουν οι πολίτες οικολογική συνείδηση και να καταναλώνουν λιγότερο ρεύμα. Δεκάδες πρόσφυγες πνίγονται στο Αιγαίο. Σύσσωμο το υπουργικό συμβούλιο δηλώνει ότι πονάει αλλά δεν έχει σκοπό να κάνει απολύτως τίποτα για να αποτρέψει τον θάνατο προσφύγων.

Φεβρουάριος

Κυνήγι κατά της φοροδιαφυγής εξαπολύει η κυβέρνηση. Συλλαμβάνονται πωλητές ξηρών καρπών και χαρτομάντιλων, πλανόδιοι μουσικοί και επαίτες. Με δελτίο τύπου ο Σ.Ε.Β. χαιρετίζει το αποφασιστικό βήμα που κάνει η κυβέρνηση στην πάταξη της φοροδιαφυγής. Στο μεταξύ το κρύο είναι τσουχτερό και οι μισοί κάτοικοι της χώρας ζουν χωρίς θέρμανση. Ο αρμόδιος υπουργός δηλώνει ότι πρέπει να είναι ευτυχείς γιατί το κρύο σφίγγει το δέρμα.

Μάρτιος

Συγκινημένο το πανελλήνιο ακούει βουλευτές να αφηγούνται το δράμα που ζουν. Σύμφωνα μ’ αυτά που λένε η βουλευτική αποζημίωση δεν φτάνει ούτε για τα λουλούδια στα μπουζούκια. Με δάκρυα στα μάτια οι εργαζόμενοι προσφέρουν τον παχυλό μισθό τους για να συνεχίσουν οι εθνοπατέρες και οι εθνομητέρες το θεόπνευστο έργο τους. Η κυβέρνηση αναστέλλει τα μισά άρθρα του συντάγματος. Αυτό σύμφωνα με τον πρωθυπουργό είναι ένα αποφασιστικό χτύπημα της αριστερής κυβέρνησης στην αστική πολιτική.

Απρίλιος

Ο πρωθυπουργός ανακοινώνει το παράλληλο πρόγραμμα το οποίο περιλαμβάνει μέτρα ανακούφισης των χειμαζόμενων λαϊκών στρωμάτων. Τα μέτρα αυτά είναι η δωρεάν διανομή χαρτομάντιλων, η αύξηση κατά πενήντα ολόκληρων λεπτών των συντάξεων και ετήσιο επίδομα θέρμανσης ύψους 20 ευρώ για όσους ζουν σε ορεινές περιοχές, έχουν εισόδημα κάτω από 5.000 ευρώ τον χρόνο και το όνομά τους αρχίζει από Κ. Οργισμένα αντιδρούν οι εκπρόσωποι των θεσμών σ’ αυτή τη σπατάλη. Ο πρωθυπουργός αποσύρει το παράλληλο πρόγραμμα με τη δικαιολογία ότι επρόκειτο για πρωταπριλιάτικο αστείο, ενώ εμφανίζεται ενοχλημένος απ’ την έλλειψη χιούμορ που έχουν οι πολίτες της χώρας. Μητροπολίτης δηλώνει ότι σαν χριστιανός αγαπάει όλους τους ανθρώπους εκτός απ’ τους κομμουνιστές, τους ομοφυλόφιλους, τους άθεους, τους αλλόθρησκους, τους μετανάστες, τους Εβραίους, τους Ρομά και όσους αφήνουν κάτω από πέντε ευρώ στον δίσκο της εκκλησίας.

Μάϊος

Την Πρωτομαγιά το κυβερνών κόμμα διαδηλώνει κατά της αντιλαϊκής πολιτικής της κυβέρνησής του. Ο πρωθυπουργός ενθουσιασμένος δηλώνει ότι θα συνεχίσει να αγωνίζεται εναντίον του εαυτού του. Διεθνής ομάδα ψυχιάτρων επισκέπτεται τη χώρα μας για να μελετήσει αυτό το ενδιαφέρον φαινόμενο. Η αστυνομία εξοπλίζεται με πλαστικές σφαίρες και όπλα taser για την αντιμετώπιση των διαδηλωτών. Σύμφωνα με δηλώσεις του υπουργού δημόσιας τάξης η ασφάλεια είναι απ’ τις θεμελιώδεις αξίες της Αριστεράς.

Ιούνιος

Τα σχολεία κλείνουν και ο υπουργός εργασίας κάνει μια ρηξικέλευθη πρόταση. Οι μαθητές και οι μαθήτριες να εργάζονται όλο το καλοκαίρι, χωρίς μισθό φυσικά, για να γνωρίσουν από κοντά την αγορά εργασίας. Οι θέσεις που θα μπορούσαν να καλύψουν είναι οι εξής: Μούτσοι στα καράβια των χτυπημένων απ’ την κρίση εφοπλιστών, σφουγγαράδες, συλλέκτες αποτσίγαρων απ’ τις ακτές και υπάλληλοι σε πολυτελή ξενοδοχεία. Οι τελευταίοι θα πρέπει να πληρώνουν για τη διαμονή και τη διατροφή τους γιατί και οι μεγαλοξενοδόχοι μεροκαματιάρηδες άνθρωποι είναι. Ανεβαίνει στο Δελφινάριο η επιθεώρηση “Πρώτη φορά Αριστερά” στην οποία πρωταγωνιστούν μέλη της κυβέρνησης.

Ιούλιος

Η κυβέρνηση επιβάλλει φόρο σκιάς. Σύμφωνα με νέο νόμο που ψηφίζεται κατεπειγόντως οι πολίτες θα φορολογούνται για τις επιφάνειες των αυλών και των μπαλκονιών που καλύπτονται από σκιά. Ο φόρος θα εισπράττεται μέσω του λογαριασμού ύδρευσης ενώ θα κατάσχονται οι τέντες και οι ομπρέλες όσων δεν τον πληρώσουν εμπρόθεσμα. Αυτοσαρκαζόμενος ο υπουργός οικονομίας δηλώνει: “Είμαστε κυβέρνηση θεάτρου σκιών. Τι περιμένατε;”. Όλες οι παραλίες της χώρας παραχωρούνται σε επιχειρηματίες προς αξιοποίηση. Ο υπουργός τουρισμού δηλώνει αποφασιστικά ότι μπαίνει ένα τέλος στην ασύδοτη δράση των τζαμπατζήδων που κολυμπούσαν δωρεάν. Στο εξής η κολύμβηση στη θάλασσα θα χρεώνεται με την ώρα, ενώ ξεχωριστά θα χρεώνονται οι βουτιές. Ακολουθεί ενδεικτικός τιμοκατάλογος: Κολύμβηση 10 ευρώ ανά ώρα. Κολύμβηση με μάσκα και βατραχοπέδιλα 15 ευρώ ανά ώρα. Βουτιά απλή 5 ευρώ. Βουτιά σπέσιαλ (με το κεφάλι) 7 ευρώ. Μακροβούτι 10 ευρώ.

Αύγουστος

Η κυβέρνηση επιβάλλει φόρο διακοπών και φόρο παραμονής στην πόλη. Μπορεί αυτό το μέτρο να ακούγεται αντιφατικό αλλά σύμφωνα με την κυβέρνηση είναι πολύ λογικό. Όσοι πάνε διακοπές σημαίνει ότι έχουν αρκετά χρήματα, άρα μπορούν να πληρώσουν τον φόρο. Απ’ την άλλη όσοι δεν πάνε διακοπές εξοικονομούν χρήματα οπότε πάλι μπορούν να πληρώσουν τον φόρο. Απαγορεύεται η πώληση χύμα παγωτού και γρανίτας μετά από απαίτηση των θεσμών. Στο εξής παγωτό και γρανίτα θα φέρουν υποχρεωτικά ειδική ταινία ενώ η τιμή τους αυξάνεται κατά 250%.

Σεπτέμβριος

Τα σχολεία ανοίγουν και το υπουργείο παιδείας ταράζει πάλι τα νερά με ένα αναπάντεχο μέτρο. Επιστρέφουν οι ποδιές και τα πηλίκια με την κουκουβάγια για τους μαθητές και τις μαθήτριες. Συγκινημένος ο υπουργός δηλώνει: “Υπάρχει τίποτα πιο ριζοσπαστικό απ’ την επιστροφή στις ρίζες;”. Στις ενστάσεις των θεσμών για το κόστος αυτού του μέτρου ο υπουργός απαντάει ότι θα χρησιμοποιηθούν τα υφάσματα απ’ τις κατασχεμένες τέντες και ομπρέλες όσων δεν πλήρωσαν τον φόρο σκιάς (βλέπε Ιούλιος). Ομιλία του πρωθυπουργού στη Δ.Ε.Θ. Ο πρωθυπουργός αναφέρεται στα επιτεύγματα της κυβέρνησής του όπως η αύξηση της φτώχειας, της ανεργίας και των φόρων, η μείωση μισθών και συντάξεων και η έκρηξη των ανισοτήτων ενώ με περηφάνεια δηλώνει: “Είμαστε πρωταθλητές. Οι Έλληνες πολίτες είναι οι πιο δυστυχισμένοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση”.

Οκτώβριος

Στόχος κριτικής απ’ την αντιπολίτευση γίνεται υπουργός που δεν δήλωσε στο πόθεν έσχες τρία εκατομμύρια ευρώ. Χωρίς να χάσει την ψυχραιμία του ο υπουργός δηλώνει: “Τρία εκατομμύρια μπορεί να φαίνονται πολλά σε σύγκριση όμως με τον προϋπολογισμό της Ελβετίας, για παράδειγμα, δεν είναι τίποτα. Όλα είναι σχετικά. Στο κάτω κάτω ένα μυαλό χειμώνα καλοκαίρι τι να σου κάνει; Κάθε βδομάδα ψηφίζουμε καινούργια μέτρα. Τι να πρωτοθυμηθώ;”. Η κυβέρνηση καταργεί με ένα νόμο, σε ένα άρθρο όλες τις εργατικές κατακτήσεις του τελευταίου αιώνα, ενώ υποχρεώνει τους εργαζόμενους να χορεύουν πεντοζάλι μετά τη λήξη της εργασίας τους.

Νοέμβριος

Διαπρεπής Γερμανός ιστορικός εκδίδει ένα βιβλίο που παρουσιάζει την περίοδο της Κατοχής από μια διαφορετική επιστημονική σκοπιά. Σύμφωνα λοιπόν με το βιβλίο η Βέρμαχτ είχε έρθει στην Ελλάδα για εκπαιδευτική εκδρομή, αφού ως γνωστόν ο Χίτλερ ήταν λάτρης του αρχαίου ελληνικού πνεύματος. Οι δε νεκροί που παρουσιάζονται σαν θύματα των ναζί στην πραγματικότητα ήταν θύματα τροχαίων ατυχημάτων. Ενθουσιασμένοι συντάκτες free press εντύπων καλωσορίζουν τον αιρετικό ιστορικό που τολμάει να αναμετρηθεί με την ιστορία μακριά απ’ τις αγκυλώσεις του παρελθόντος. Η κυβέρνηση επιβάλλει φόρο πιτόγυρου, φόρο τζατζικιού και φόρο τηγανητής πατάτας. Το πιτόγυρο πλέον θεωρείται γκουρμέ έδεσμα και καταλαμβάνει τη θέση που του αξίζει στους γαστρονομικούς οδηγούς.

Δεκέμβριος

Η κυβέρνηση προκειμένου να τονωθεί η εορταστική αγορά επιβάλλει στους εργαζόμενους στο εμπόριο τη διαβολοβδομάδα. Σύμφωνα μ’ αυτό το μέτρο οι εργαζόμενοι θα εργάζονται συνεχώς επί μια εβδομάδα χωρίς ξεκούραση και ύπνο. Ο υπουργός εργασίας δηλώνει “Τι θα πάθουν δηλαδή αν δεν κοιμηθούν μια βδομάδα; Οι οϋκάδες πιο μάγκες είναι;”. Σύμφωνα με εκθέσεις διεθνών ανθρωπιστικών οργανώσεων κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο ετών χιλιάδες πρόσφυγες έχασαν τη ζωή στο Αιγαίο στην προσπάθειά τους να έρθουν στην Ελλάδα. Οι υπουργοί που είναι υπεύθυνοι για τους θανάτους αυτούς δηλώνουν την οδύνη τους αλλά και την αποφασιστικότητά τους να μην κάνουν απολύτως τίποτα για να σταματήσει αυτή η τραγωδία. Στα λεξικά η φράση “κροκοδείλια δάκρυα” αντικαθίσται απ’ τη φράση “υπουργικά δάκρυα”.

Ένας χριστουγεννιάτικος εφιάλτης

Ήταν κάποτε ένας ευσεβής χριστιανός. Έτσι πίστευε τουλάχιστον. Εκκλησιαζόταν ανελλιπώς και τηρούσε ευλαβικά όλες τις νηστείες. Κάθε μέρα προσευχόταν να προστατεύει ο Θεός τον ίδιο και την περιουσία του. Η αλήθεια είναι ότι για τους άλλους δεν ενδιαφερόταν και πολύ. Όταν περνούσε έξω από εκκλησία έκανε πάντα τον σταυρό του. Αν έξω απ’ την εκκλησία έβλεπε κάποιον αδέσποτο σκύλο του έδινε μια κλωτσιά. Αν έβλεπε κάποιο μετανάστη τον έβριζε. Δεν συμπαθούσε ούτε τους σκύλους ούτε τους μετανάστες. Τους θεωρούσε αμφότερους επικίνδυνους, βρώμικους και φορείς ασθενειών. Όταν συναντούσε στον δρόμο του παιδιά τα προέτρεπε να πηγαίνουν στην εκκλησία και στο κατηχητικό και νοσταλγούσε τις εποχές που ο εκκλησιασμός ήταν υποχρεωτικός για ένα μέρος του πληθυσμού. Πίστευε ότι οι άνθρωποι είναι ανίκανοι να παίρνουν μόνοι τους αποφάσεις εκτός κι αν είχαν τη δική του ευφυΐα.

Πίστευε επίσης ότι οι περισσότεροι άνθρωποι, σχεδόν όλοι εκτός απ’ αυτόν, είναι αμαρτωλοί και ανήθικοι. Ονειρευόταν τη στιγμή που θα ρίξει ο Θεός φωτιά να τους κάψει. Η αλήθεια είναι ότι δεν τα πήγαινε καλά με τους ανθρώπους. Πίστευε ότι όλοι οι άλλοι λαοί ήταν εχθροί που ήθελαν τον αφανισμό της πατρίδας του. Ειδικά δε όσοι ήταν αλλόθρησκοι, επομένως για τη δική του λογική εχθροί της πίστης του, έπρεπε οπωσδήποτε να εξοντωθούν. Όσο για τους άθεους, δεν τους θεωρούσε καν ανθρώπους. Σύμφωνα με μια θεωρία δικής του έμπνευσης η πίστη στον Θεό είναι έμφυτη στον άνθρωπο, επομένως ένας οργανισμός που δεν έχει αυτό το γνώρισμα δεν μπορεί να θεωρηθεί ανθρώπινος.

Δεν του άρεσε καθόλου η εποχή που ζούσε γιατί θεωρούσε ότι υπάρχει έκλυση ηθών. Τα περισσότερα βιβλία τα έβρισκε βλάσφημα ενώ την ίδια γνώμη είχε για τις ταινίες και τη μουσική. Σαν πιστός χριστιανός που ήταν είχε μια απάντηση για όλα. Όταν τον ρωτούσαν γιατί ο Θεός επιτρέπει να σκοτώνονται αθώοι άνθρωποι κατά τη διάρκεια πολέμων και φυσικών καταστροφών, απαντούσε ότι όχι μόνο δεν είναι αθώοι αλλά είναι αμαρτωλοί και ο Θεός τους τιμωρεί για τις αμαρτίες τους. Όταν του έλεγαν για τον πλούτο της εκκλησίας που έρχεται σε αντίθεση με την ταπεινότητα που υποτίθεται ότι πρεσβεύει απαντούσε ότι όσοι τα λένε αυτά είναι αντίχριστοι και θα καούν στην κόλαση. Το μεγάλο του παράπονο ήταν ότι αν και ήταν τόσο πιστός δεν είχε παρουσιαστεί ποτέ ο Χριστός μπροστά του.

Μια παραμονή Χριστουγέννων αφού έφαγε ένα πλούσιο δείπνο ξάπλωσε στο κρεβάτι και παραπονέθηκε για άλλη μια φορά που ο Χριστός δεν του είχε φανερωθεί. Αφού ξημέρωναν Χριστούγεννα πίστευε ότι θα εισακουστεί το παράπονό του. Το δωμάτιο φωτίστηκε και εμφανίστηκε μπροστά του ένας νεαρός γενειοφόρος άντρας. Άρχισε να μιλάει με ήρεμη φωνή. “Ήρθα πολλές φορές” είπε και συνέχισε “Ήμουν πρόσφυγας. Έφυγα απ’ τη χώρα μου για να σωθώ απ’ τον πόλεμο και όταν έφτασα εξουθενωμένος σου ζήτησα λίγο νερό. Μα εσύ μου απάντησες να γυρίσω στην πατρίδα μου. Ήμουν πεινασμένος και σου ζήτησα λίγο ψωμί. Μα εσύ με έδιωξες. Ήμουν άστεγος και σου ζήτησα μια κουβέρτα για να μην κρυώνω. Μα εσύ μου έκλεισες την πόρτα. Ήμουν ρακένδυτος και σου ζήτησα ένα παλιό ρούχο για να ντυθώ. Μα εσύ αρνήθηκες να με βοηθήσεις. Ήμουν μετανάστης και σου ζήτησα να μη με αντιμετωπίζεις με προκατάληψη. Μα εσύ κάλεσες την αστυνομία να με συλλάβει. Δεν έχεις καταλάβει τίποτα απ’ τη διδασκαλία μου. Στην καρδιά σου υπάρχει μόνο μίσος. Κρίνεις όλους τους ανθρώπους χωρίς να έχεις αυτό το δικαίωμα. Τους χωρίζεις με βάση το χρώμα τους και την καταγωγή τους ξεχνώντας ότι όλοι οι άνθρωποι είναι αδέλφια. Λίγο με ενδιαφέρει αν νηστεύεις και αν κάνεις όλη μέρα τον σταυρό σου. Έχεις μείνει προσκολλημένος στους τύπους θεωρώντας ότι είναι το παν κι έχεις χάσει την ουσία. Και η ουσία είναι η αγάπη. Ήρθα στον κόσμο για να διδάξω την αγάπη. Μην το ξεχνάς ποτέ αυτό”.

Ξύπνησε ιδρωμένος. Σκέφτηκε ότι δεν πρέπει να τρώει βαριά τα βράδια γιατί βλέπει εφιάλτες. Γύρισε πλευρό και ξανακοιμήθηκε.

Η λάθος πλευρά

Στη μνήμη του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου

Γεννήθηκες άτυχος. Όπως και πολλοί άλλοι. Οι γονείς σου δεν σου κληροδότησαν τίποτα άλλο πέρα απ’ τη φτώχεια και τη δυστυχία τους. Την ίδια μοίρα είχαν πολλοί άλλοι. Δεν είχες ευκαιρίες. Όπως πολλοί άλλοι. Ήξερες ότι ο κόσμος χωρίζεται σ’ αυτούς που παράγουν τον πλούτο με τον ιδρώτα και το αίμα τους και σ’ αυτούς που κατέχουν αυτό τον πλούτο παράνομα, χωρίς να τους ανήκει πραγματικά. Διάλεξες να πας με τους δεύτερους. Όχι να γίνεις ένας απ’ αυτούς, αλλά να γίνεις δούλος τους. Ένας δούλος υπάκουος και πειθήνιος. Γιατί ένας υπάκουος δούλος έχει πάντα την εύνοια του αφεντικού του. Όπως ένα πιστό σκυλί. Σου έδωσαν στολή και όπλο. Και τότε αισθάνθηκες πανίσχυρος. Χτυπούσες με μανία τους απόκληρους και τους αδύναμους αυτού του κόσμου για να εκδικηθείς για την άδεια σου ζωή. Ήξερες ότι δεν φταίγαν αυτοί, αλλά δεν δαγκώνεις το χέρι που σε ταΐζει. Έτσι σκότωσες και τη λίγη ανθρωπιά που σου είχε απομείνει. Γιατί όσο χτυπάς τόσο αποκτηνώνεσαι. Το μεγαλύτερο θύμα σου είσαι εσύ ο ίδιος. Περνούσαν τα χρόνια και είχες την ψευδαίσθηση ότι ζεις, ενώ είχες πεθάνει. Τίποτα δεν μπορούσε να ταράξει τον αιώνιο ύπνο σου. Ώσπου κάποια στιγμή είδες ένα νέο παιδί να χαμογελάει. Το χαμόγελό του σε πείραξε κι ας μην το παραδέχεσαι. Μα δεν σε πείραξε μόνο. Ήταν κάτι παραπάνω. Σε τρομοκράτησε. Ένα παιδί μεγαλωμένο σ’ έναν κόσμο όπου τα πάντα πουλιούνται και αγοράζονται, ένα παιδί που το περίμενε ένα μέλλον σκληρό και απάνθρωπο, ένα παιδί που το προόριζαν για άλεσμα στην κρεατομηχανή είχε το θράσος να χαμογελάει. Δεν το άντεξες. Τι θα γινόταν αν αυτό το φαινόμενο έπαιρνε διαστάσεις επιδημίας; Αν σε κάθε γωνία αντί για φοβισμένους ανθρώπους αντίκριζες παιδικά χαμόγελα; Ήξερες ότι αυτό το χαμόγελο είναι πιο δυνατό απ’ τα δακρυγόνα και τις σφαίρες. Και αποφάσισες να το σβήσεις. Μα για κακή σου τύχη σκότωσες ένα παιδί, αλλά όχι το χαμόγελό του. Αυτό το χαμόγελο θα μείνει χαραγμένο στη μνήμη εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. Γιατί μάθε ότι η ελπίδα και η ανθρωπιά δεν έχουν πατρίδα. Κάποτε θα βγεις απ’ τη φυλακή, αλλά ελεύθερος δεν θα ‘σαι ποτέ. Δεκαέξι αθώα χρόνια, μια ζωή που δεν πρόλαβε ν’ ανθίσει, θα σε στοιχειώνουν.

Θα μπορούσες να είσαι εργάτης σε κάποιο εργοστάσιο, οικοδόμος, σερβιτόρος σε κάποιο εστιατόριο. Θα μπορούσες να βγάζεις το ψωμί σου τίμια. Θα διαπίστωνες ότι δεν είσαι μόνος. Ότι υπάρχουν πολλοί σαν κι εσένα. Θα μοιραζόσουν μαζί τους τις χαρές και τις λύπες σου. Θα χαιρόσουν για τις μικρές νίκες. Θα ονειρευόσουν έναν κόσμο όπου όλοι οι άνθρωποι θα είναι ελεύθεροι και ίσοι, έναν κόσμο όπου δεν θα υπάρχουν πεινασμένοι. Έναν κόσμο όπου όλοι οι άνθρωποι θα είναι αδέλφια. Θα καταλάβαινες τότε ότι δεν είσαι ο μόνος που έχει αυτό το όνειρο. Και θα έβγαινες στους δρόμους. Και θα μάθαινες ότι αυτό το όνειρο βρίσκεται στις καρδιές πολλών ανθρώπων εδώ και πολλά χρόνια και ότι αυτοί οι δρόμοι έχουν βαφτεί με το αίμα τους. Και θα δάκρυζες. Γιατί οι άνθρωποι που ονειρεύονται ξέρουν να πονάνε και να κλαίνε, όπως ξέρουν και να γελάνε. Το βράδυ θα έλεγες στα παιδιά σου ότι τα πράγματα δεν είναι έτσι όπως τα μαθαίνουν στο σχολείο. Ότι μπορούν να ζήσουν σ’ έναν καλύτερο κόσμο. Και τότε θα έβλεπες στα μάτια των παιδιών σου εικόνες απ’ τον κόσμο που ονειρεύεσαι. Και όταν η ζωή σου θα έφτανε στη δύση της θα ήξερες ότι δεν πήγε χαμένη. Ότι έβαλες κι εσύ το λιθαράκι σου για να σκορπίσει το σκοτάδι που μας εμποδίζει να δούμε όσα αγαπάμε. Ότι δεν γεννήθηκες τυχαία άνθρωπος. Θα μπορούσες να είσαι με την πλευρά αυτών που πονάνε, αυτών που κλαίνε, αυτών που παλεύουν, αυτών που γελάνε. Θα μπορούσες να είσαι με το δίκιο. Με άλλα λόγια θα μπορούσες να παραμείνεις άνθρωπος. Θα σου έδινα το χέρι και θα έπαιρνα δύναμη απ’ τη δύναμή σου. Λυπάμαι που δεν μπορώ να σε συγχωρέσω. Διάλεξες τη λάθος πλευρά.

Υ.Γ. Το παραπάνω κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε τον Δεκέμβρη του 2009.